มุมมองแบบ Machiavellian Ming?

*** ออกตัวก่อนว่าคราวนี้เขียนไม่ดีเลย หลุดจากกรอบไปพอสมควร แล้วก็ไม่ลื่นไหลด้วย
จริง ๆ จะเขียนเรื่อง วาทกรรม ในฐานะที่เป็นตัวรับใช้ความชอบธรรมนะเนี่ย รองวดหน้าก็แล้วกัน

***** เขียนไม่ดีจริง ๆ ด้วยย กรี๊ดดดดดดดดดดดด

เพิ่งได้ไปพบปะเจอะเจอเพื่อนกลุ่มหนึ่งมา และก็อดไม่ได้ที่จะแล้วก็อดไม่ได้ที่จะพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในเรื่องต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การเมืองและสัจจธรรมทางการเมืองกัน คุยกันไป ถกกันไป แล้วก็เลยได้สัจจธรรมและข้อคิดอย่างหนึ่งสำหรับตัวเองมาเลยว่า ตัวอิฉันก็มีวิธีการและวิถีทางความเป็นไปในโลกด้วยกรอบของตัวเองเช่นกัน

กรอบของมิ้งคืออะไรน่ะหรือ? ระหว่างเรียนมหาวิทยาลัย มีอาจารย์คนหนึ่งที่เคารพและศรัทธามากบอกว่าถ้าอยากเข้าใจอะไร ในมองด้วยกรอบและมิติผลประโยชน์ ความรุนแรงที่ผ่านมา มาว่าจะเป็นการปฏิวัติฝรั่งเศส รัสเซีย หรือแม้แต่สงครามการเมืองอเมริกา สงครามโลก และอื่น ๆ ก็เกิดจากคำว่าผลประโยชน์ด้วยกันทั้งนั้น ฟังดูสั้น ง่ายดีใช่ไหม? แต่จริง ๆ แล้วการที่จะมีมุมมองเช่นนี้ และสรุปออกมาแบบนี้ มิ้งถือว่าเป็น ความกล้า และท้าทายอย่างมากทีเดียว น้อยคนนักที่จะกล้ายอมรับความเป็นจริงและกล้าที่จะพูดออกมา อย่างที่เรารู้กันว่านักวิชาการมักจะตั้งอยู่ในโลกอุดมคติ Utopian Idealist มากกว่าจะเป็น realist ได้

การที่ถูกสอนและเห็นตามมาเช่นนั้นทำให้คล้อยตามไปในเชิง realist เป็นหลักใหญ่ และถ้านั่นยังไม่พอ การอ่าน The Prince และได้รู้จักกับ Machiavelli ช่วยเสริมความเป็น realist ที่ดูผลประโยชน์และจุดมุ่งหมายเป็นหลักใหญ่ขึ้นมาเสียอีก มิ้งถึงกับเชื่อเลยนะว่า มนุษย์น่ะ เห็นแก่ตัวและระลึกถึงตัวเองในระดับหนึ่งกันทุกคน เพียงแต่จะเก็บมันไว้ ซ่อนไว้ลึกแค่ไหน และปกปิดมันไว้ด้วยอะไรก็แค่นั้น เคยคุยกับพี่ที่ทำงานเก่า แล้วคุณพี่พูดมาว่า ไม่ชอบ Machiavelli เพราะหมอนี่ เห็นแก่ประโยชน์ และ ฯลฯ มิ้งน่ะ ถึงกับระแวงคุณพี่คนนี้มาในทันที จะว่ามิ้งอคติมากไปไหม ก็เพราะคิดว่า การที่ปฏิเสธแนวคิดของ Machiavelli ก็คือการปฏิเสธไม่ยอมรับว่าตัวเองยังมีความต้องการ และเห็นแก่ตัวนี่นา ซึ่งนั่นก็เท่ากับว่า คุณพี่เธอพยายามสร้างภาพให้ตัวเองขึ้นมาแล้ว

อาจจะเถียงมิ้งว่า แต่ว่า คนนั้นเค้าเป็นพวก idealist ล่ะ มิ้งไม่ด่วนสรุปไปหรือ ถ้าจะตัดสินเค้าไปเช่นนั้น มนุษย์เราน่ะ อาจจมีความชั่วร้ายแฝงอยู่จริง แต่มันก็ถูกเจือจางให้เบาบางลงไปด้วยศีลธรรมและอุดมการณ์อันสูงส่งที่เราได้รับการอบรม ปลูกฝังมามิใช่หรือ ก็อาจจะจริง แต่ศีลธรรมเช่นนั้นใช้อะไรมาวัดล่ะ ถ้าเราเชื่อถือค่าอุดมการณ์ที่แตกต่างกัน แล้วเราต้องสู้เพื่อปกป้องความเชื่อของเรา นั่นก็หมายถึงว่า เรากำลังแก่งแย่งให้ค่านิยมความคิดของเราชนะ ซึ่งก็คือ เราพยายามทำทุกอย่างเพื่อผลประโยชน์ของเรา (แม้จะเป็นในเชิงความคิดก็ตาม)ใช่ไหม

และนั่นก็ย้อนกลับมาที่เรื่องเดิม ที่กรอบของมิ้ง ใช่แล้ว ผลประโยชน์เป็นเรื่องยิ่งใหญ่และสำคัญ และเราก็พร้อมจะทำทุกอย่างเพื่อให้ได้ผลประโยชน์นั้นมา แต่เพราะเป็นมนุษย์ ความละอายต่อศีลธรรมยังคงฉาบหน้าเราอยู่ ถ้าไม่ใช่เป็นเพื่อให้เกิดความชอบธรรมขึ้น และสิ่งนั้นก็ทำให้เรามีคำพูดสวยหรูเพื่อให้ได้สิ่งที่เราต้องการมาอย่างสวยงาม และลงตัว ไม่ว่าจะเป็นคำว่า เพื่อประชาธิปไตย เพื่อปวงชน เพื่อชาติ และอื่น ๆ อีกมากมาย

สงสัย คนหลายคนจะมองว่ามิ้งมองโลกในแง่ร้าย แต่ถ้าบอกว่า เราอยู่ในโลกที่จริง ๆ แล้วเต็มไปด้วย Machiavellian realist ล่ะ แต่เป็นที่อันตรายมาก ๆ เพราะไม่บอกไม่แสดงตัวเป็นอะไร แถมยังจะกลบเกลื่อนด้วยคุณธรรมนานาประการอีก แต่ก็นั่นแหละ นอกจาก The ends justify the means แล้ว the ends ก็ยังจะช่วยบอกให้รู้ในที่สุดว่า Machiavellian realist แท้จริงแล้วเป็นอย่างไร

แล้วจะไม่ให้มิ้งมองด้วยกรอบมุมมองผลประโยชน์อย่างไรได้?