Lebanese Damage กับ Dahr Jamail

จากข้อเขียนเรื่อง Destruction, Death, and Drastic Measures ของ Dahr Jamail ใน tomdispatch.com เวบข่าวทางเลือกเจ้าประจำ และหัวข่าวชื่อ "Everything in my life is destroyed now, so I will fight them." ของ Jamail ใน Dahr Jamail's MidEast Dispatches นั้น Jamail ซึ่งเป็นนักข่าวอิสระซึ่งได้ไปใช้ชีวิตในอิรัก และเห็นมุมมองหลายอย่างแตกต่างไปจากสายตานักข่าวตะวันตกโดยทั่วไป จะมาพูดถึงสถานการณ์ในเลบานอนหลังถูกอิสราเอลระเบิดถล่มอย่างหนัก

อย่างที่เรารู้กันว่าชนวนของสงครามครั้งนี้เกิดจากกลุ่มฮิซบอลเลาะห์จับตัวทหารอิสราเอลสองคนไป พร้อมกับสังหารทหารอีกแปดคน และอิสราเอลจึงดำเนินการตอบโต้โดยทิ้งระเบิดโจมตีใส่เลบานอน และสิ่งที่ประเทศอาหรับบอกกับเราก็คือ อิสราเอลเริ่มต้นก่อนที่จะมีการกระทำเหล่านี้เสียอีก

ความสูญเสียจากการถูกถล่มอย่างหนัก ถึงปลายเดือนกรกฏาคมนั้น อยู่ที่ 2.1 ล้านล้านเหรียญสหรัฐสำหรับสาธารณูปโภคทั้งหลายที่ถูกทำลายไป (รวมสนามบินทั้งสามแห่ง และท่าเรือสี่แห่งที่มี) 1 ล้านล้านเหรียญสำหรับส่วนของประชาชนและธุรกิจ (รวมถึงปั๊มน้ำมันกว่า 22 แห่ง สถานีเชื้อเพลิง ทางหลวง ฯลฯ) 180 ล้านเหรียญสำหรับส่วนโรงงานและอุตสาหกรรม

ส่วนการสูญเสียชีวิตนั้น กว่า 90 % ที่ถูกโจมตีเป็นพลเรือน ซึ่งก็มีมากกว่าหนึ่งพันคน และต้องลี้ภัยกว่า 3.8 ล้านคน

อย่างไรก็ดี สิ่งที่น่าสนใจก็คือ อิสราเอลวางแผนจะโจมตีพลเรือนและเหล่าสาธารณูปโภคทั้งหลายเพื่อให้เกิดผลทางจิตวิทยาให้คนเกลียดชังและหันมาต่อต้านกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ แต่หากผลที่ได้กลับกลายเป็นตรงกันข้าม เพราะกลายเป็นว่า แม้แต่กลุ่มคนที่ไม่เคยสนับสนุนฮิซบอลเลาะห์ก็กลับมองว่าฮิซบอลเลาะห์เป็นผู้ที่ปกป้องตัวเองจากการรุกรานของอิสราเอล และฮัสซัน นัสรัลเลาะห์ ผู้นำกลุ่มก็ได้รับเสียงสนับสนุนมากขึ้นเรื่อย ๆ ทั้งในและนอกประเทศ

ส่วนในประเทศ เสียงสนับสนุนนี้ก็มีผลไปถึงส่วนอื่น ๆ ของเลบานอน อย่างชาวดรูซ และคริสเตียนด้วย โดยเฉพาะหลังจากที่อิสราเอลขยายขอบเขตการโจมตีไปสู่พื้นที่ส่วนของชาวคริสเตียน อันอาจจะมีผลสำคัญทำให้ศูนย์อำนาจที่เคยต่อสู้และกระจัดกระจายกันมารวมเป็นปึกแผ่นภายใต้ฮัสซัน นัสรัลเลาะห์

และจากมุมมองของชาวเลบานอน และอาหรับเอง คำว่ากลุ่มผู้ก่อร้าย ก็ไม่ได้หมายถึงฮิซบอลเลาะห์ เพราะสำหรับคนในตอนใต้ของเลบานอน กลุ่มนี้เป็นผู้ที่ดูแลประชาชนตั้งแต่สาธาณูปโภคขั้นพื้นฐานที่จำเป็น ซึ่งรวมไปถึงโรงพยาบาล โรงเรียน และสวัสดิการสังคม พร้อม ๆ กับการปกป้องคุ้มครองประชาชนที่ถูกละเลยกลุ่มนี้ และเสียงของกลุ่มก็เริ่มดีขึ้นเรื่อย ๆ หลังการขับไล่กองทัพอิสราเอลออกไปจากประเทศได้ในปี 2000 และเมื่อบวกกับตำแหน่งที่นั่งในรัฐสภาก็ทำให้หมายถึงฮิซบอลเลาะห์เป็นกลุ่มทางการเมืองที่ชอบธรรมและถูกกฎหมาย และดังนั้น การใช้คำว่า ผู้ก่อร้าย สำหรับชาวเลบานอน และอาหรับบางส่วนก็หมายถึงสหรัฐและอิสราเอลไป

ดังที่ Jamail พูดคุยกับนักรบกลุ่มฮิซบอลเลาะห์คนหนึ่งในเมืองดามัสกัสในซีเรีย และชายผู้นั้นก็เล่าว่า ตอนนี้ครอบครัวและบ้านของเขานั้นไม่เหลืออะไรเลย หลังจากที่ถูกถล่มอย่างหนักจากฝีมือของกองทหารอิสราเอล และสิ่งนี้ก็ไม่ต่างที่เคยเป็นมาทั้งชีวิตจากฝีมือของกองทหารอิสราเอล เมื่ออายุ 11 ปีเขาและน้องชายถูกทหารอิสราเอลจับตัวไปคุมขังอยู่สองปี พี่ชายถูกฆ่าในเงื้อมมือของทหารอิสราเอล และเมื่อเป็นอิสระ ก็ได้รับผลกระทบจากการต่อสู้ของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์กับอิสราเอลในพรมแดนเลบานอนทางใต้มาตลอด ถูกยิงก็หลายครั้ง และพ่อก็ตายไปเมื่อค่ายผู้ลี้ภัยในเบรุตถูกทิ้งระเบิด

และสิ่งนี้ก็ยิ่งน่าสนใจ เมื่อมีผลต่อการเข้าร่วมกองกำลังฮิซบอลเลาะห์ เพราะเขาบอกว่า เพราะตอนนี้ทุกอย่างในชีวิตถูกทำลายไปหมดแล้ว เขาถึงต่อสู้ และถึงจะต้องตายก็ได้กลับไปหาพระเจ้าอย่างสมเกียรติ เพราะสู้อย่างกล้าหาญ ไม่ยอมปล่อยให้ตัวเองถูกฆ่าเหมือนแกะ

("Everything in my life is destroyed now, so I will fight them. I am a Shaheed [martyr] … What are we left with? …. I know I will die fighting them, then I will go to my God. But I will go to my god fighting like a lion. I will not be slaughtered like a lamb.")

หรืออย่างชายชราที่ค่ายผู้ลี้ภัยที่ตะโกนขึ้นสาปแช่งอิสราเอล และเชื่อให้ฮิซบอลเลาะห์เป็นคนจัดการแทน

"The Israelis are attacking and killing everything which moves! It's total destruction! They just shredded our city! Everyone is now with Hezbollah! Even Jesus is with Hezbollah! Insha'Allah [God willing], Hezbollah will smash the Israelis and kick them from Lebanon once and for all!"
(แปลแล้วไม่สวย ขอยกมาเลยก็แล้วกัน)

---
อืม จริง ๆ เรียบเรียงได้ไม่ถูกใจเท่าไหร่คราวนี้ รู้สึกขาด ๆ เกิน ๆ ไปมากโข แต่อย่างไรก็ตาม ที่ยกมาเขียนก็เพราะสาใจที่แผนการร้ายของอิสราเอลล้มเหลวอีกครั้งหนึ่ง จริงอยู่ที่ความเสียหายของเลบานอนเหนือกว่าที่อิสราเอลประสบอยู่มากนัก แต่อิสราเอลซึ่งมีกำลังเหนือกว่าไม่ได้คิดถึงการต่อสู้ของผู้มีกำลังด้อยกว่าเลย ในสภาวะนั้น คนที่จนตรอกสามารถทำได้ทุกอย่าง และจะไม่มีวันยอมแพ้เสียด้วย การสู้ด้วยความเกลียดชังนั้นก็รังแต่จะทำให้เชื้อแห่งความเกลียดชังนั้นรุนแรงลุกลามยิ่งขึ้น ซึ่งในตอนนี้ความเกลียดชังต่ออิสราเอล นอกจากจะทำให้กลุ่มคนที่สนับสนุนฮิซบอลเลาะห์ขยายจำนวนออกไปเป็นวงกว้าง ก็ทำให้การรวมศูนย์อำนาจเดิมของเลบานอนก็เปลี่ยนแปลงมาสู่ฮิซบอลเลาะห์อีกต่างหาก (ทั้ง ๆ ที่เลบานอนแบ่งฝักแบ่งฝ่ายได้ขนาดนี้!)

อ่านแล้วสาใจ ถูกใจจนถึงขนาดตอนที่อ่านจบอยากทำเสื้อยืดสกรีนออกมาว่า Dear Barak,Thanks for Air bombings. We are now united than ever. Love, Nasrallah. จริง ๆ

อย่างไรก็ดี คำว่า freedom fighter หรือ terrorist มันก็ขึ้นอยู่กับว่ามองมุมใครจริง ๆ อย่างที่พูดถึงบทบาทการเป็นผู้คุ้มครองของฮิซบอลเลาะห์แล้ว ก็ไม่ต่างอะไรกับของกลุ่มฮามาสเลย อย่างที่เคยดู bbc และบอกว่ากลุ่มฮามาสนั้นจริง ๆ ดูเรื่องสวัสดิการสังคม ดูเรื่องการศึกษาเด็ก และอื่น ๆ อีกมากมายเกินจะกล่าว เป็นผู้ให้อย่างเหลือหลายในสังคม และก็มีคนให้สัมภาษณ์เลยว่า ยังไง ๆ ก็จะเลือก เพราะกลุ่มฮามาสใส่ใจดูแลตัวเองและครอบครัวมาโดยตลอด แต่ถ้ามองจากมุมมองตะวันตก คนกลุ่มนี้ก็เป็นได้แค่กลุ่มผู้ก่อการร้ายหัวรุนแรง เป็นมุสลิมที่จ้องแค่จะเล่นงานอิสราเอลและทำร้ายทำลายชาติตะวันออก

ก็แล้วแต่จะมองตามมุมมองของใคร เพราะทุกคนก็ย่อมมองว่าความคิดเห็นและจุดยืนของตัวเองถูกต้องที่สุดทั้งนั้น และเมื่อเรามองแค่มุมของเรา คนอื่นก็เป็นฝ่ายผิดและไม่ถูกต้องไปทั้งสิ้น และที่น่าเศร้าก็คือ เราไม่มีการให้ใจมองเข้าหากัน เรียนรู้ที่จะอยู่กันได้เสียด้วย ตัวของแต่ละฝ่ายใหญ่เกินไปที่จะรับฟังและเลือกที่จะหัดเห็นหัดมองตามมุมมองของคนอื่นดู และการใช้ความเกลียดต่อสู้กับความเกลียดก็เหมือนสาดน้ำมันเข้าไปในกองเพลิงนั่นแหละ ก็ไม่รู้ว่าจะเกิดอะไรชึ้นต่อไป ถ้าไม่ใช่ใจดูกัน เข้าใจกัน

แต่งอะไรไว้ตอนที่อ่านเรื่องการปกครองอิรักของอเมริกา แต่ขอยกมาที่นี่อีกครั้งก็แล้ว
.......................
เห็นไหม
เปลวไฟกำลังลุกโชติช่วง
และพวกเขาพยายามดับไฟ
โดยก่อกองไฟที่ใหญ่กว่าเดิม

ไฟกองนั้น
ลุกไหม้ด้วยด้วยความเกลียดชัง
โหมแรงด้วยความไม่เข้าใจ
เผาไหม้ร้อนแรง กระจายตัว

สายน้ำนั้น
ดับไฟได้ด้วยความสงบเย็น
หากเพราะเขาไม่เข้าใจไฟ
และยิ่งไม่สนใจสายน้ำเย็น

เวลานี้
กองไฟกำลังลุกโชติแรง
เผาไหม้เขาให้เร้าร้อน
แผดเผาอยู่ทั่วใจรอบตัว

จนกว่าจะถึงเวลา
จนกว่าจะเป็นเวลา
ที่กองไฟจะเป็นแสงไฟ
ให้ความสว่างและนำทาง

กองไฟคงได้ใช้ถูกทาง
เปลวไฟคงได้ใช้เป็นทาง

……………

อื่น ๆ
ประวัติของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์จากเวบผู้จัดการ

บทความของอาจารย์จรัญ มะลูลีม เกี่ยวกับวิกฤตเลบานอน
ตอนที่ 1 ตอนที่ 2