Negaholics: 1 (Rerun)

สวัสดีค่ะ
หลังจากไร้สาระกับมิ้งมาหลายเพลา สงกรานต์ที่มาถึงย่อมเป็นนิมิตหมายอันดีในการที่จะเริ่มเปลี่ยนแปลง ครานี้เราจึงมาพบกับมีสาระมากกับมิ้งกัน ศุกร์ที่แล้วไปเจอหนังสือชื่อ Negaholics: How to Overcome Negativity and Turn Your Life Around ของ Cherid Carter-Scott แล้วเหมือนจะดี จึงขออนุญาตส่งต่อมา ณ ที่นี่นะคะ และเนื่องจากเป็นการแปลแบบสรุปย่อ จึงขอแบ่งเป็นบท ๆ เป็นครั้งคราวทีละบทนะคะ พอแปลไปสักพักก็เริ่มออกภาษามิ้ง (เห็นได้บ้างในช่วงใกล้ ๆ จบ) จึงรบกวนถามว่า ควรจะแปลเป็นภาษาทางการหรือภาษามิ้งดีคะ ขอบคุณค่ะมิ้ง (มีสาระซะที)

---------------------------------

ขอแปล Negaholics เป็นไทยให้เห็นภาพง่าย ๆ ว่าพวกจิตตก ก็แล้วกันนะคะ

หนังสือบอกว่า ปัญหาเกิดขึ้นเพราะเรามี 2 ส่วนที่จะตีกันไปมาในตัวเรานั่นคือ ส่วนที่คิดว่าเราทำได้ (I can) และเราทำไม่ได้ (I can’t) ซึ่งส่วนหลังทำให้ไม่กล้าแสดงออก/ คิดหรือทำนอกกรอบ อยากแค่ play safe ปลอดภัยไว้ก่อนเท่านั้น เป็นส่วนที่สงสัย กังขากับความสามารถของตัวเอง และหวาดกลัว บางทีส่วนนี้ก็เกิดขึ้นเพราะด้านลบของคนเรามักจะได้รับความสนใจจากคนรอบข้างมากกว่าด้านบวก (เช่น เมื่อทำการบ้านไม่ได้ แม่ก็จะสอน ขณะที่ทำได้แม่จะปล่อยให้ทำเอง เป็นต้น) คำถามจึงเกิดขึ้นว่าเราจะทำอย่างไรให้ส่วนที่คิดว่าเราทำได้ชนะ – นั่นคือ เราต้องมุ่งมั่นที่จะเปลี่ยนแปลงตัวเอง อย่าคิดว่าทำไม่ได้ สิ่งนี้แม้จะใช้เวลา แต่ก็ทำได้จริง ต้องจำไว้ว่า ทุกอย่างเป็นไปได้จริง ถ้ามีความปรารถนา ความตั้งใจ และความมุ่งมั่นเพียงพอ ส่วนที่คิดเราทำไม่ได้ (I can’t) แม้จะช่วยปกป้องเรา แต่ก็ทำให้เราไม่กล้าทำอะไรเลย เพราะเกิดความรู้สึกว่าทำไปก็ไม่ได้/ เกินความสามารถ จึงถูกครอบงำและไม่คิดว่าตนเองทำได้/ มีค่า

พวกจิตตกแบ่งได้เป็น 4 ประเภทใหญ่ คือ ทางทัศนคติ ทางการกระทำ ทางจิตใจ และทางคำพูด ซึ่งแต่ประเภทก็แบ่งแยกลงไปได้อีก

1. จิตตกทางทัศนคติ (Attitudinal Negaholics) กลุ่มนี้ดูภายนอกไม่รู้ จึงเป็นกลุ่มที่ดูยากและลึกลับที่สุดเพราะเป็นพวกที่ประสบความสำเร็จ และบางครั้งอาจดูว่าสมบูรณ์แบบด้วยซ้ำ ทั้งนี้เพราะส่วนที่ทีปัญหาคือทัศนคติ/ ใจที่มักจะไม่พอใจกับอะไรเลย ไม่เห็นทางที่ตัวเองจะมีความสุขได้ อาจจะเกิดจากการตั้งมาตรฐานในชีวิตสูงมากเกินไปแบ่งได้เป็น

- ยึดติดกับความสมบูรณ์แบบ (Perfectionist) พวกนี้ตั้งมาตรฐานชีวิตสูงมาก ทำงานต่าง ๆ ได้ดี แต่ไม่เคยพอใจกับอะไรเลย ทนความบกพร่องเพียงน้อยก็ไม่ได้ จึงเกิดความเครียดเพื่อที่จะทำให้ได้ดีที่สุด/ ทำในสิ่งที่ดีที่สุด ทำให้เกิดปัญหาว่าไม่สามารถทำงานเป็นทีมได้ เพราะรู้สึกว่าคนอื่นไม่เก่งหรือมีความสามารถอย่างตนเอง

- ไม่เคยดีพอ (Never-Good-Enough) คล้ายกลุ่มแรก คือ ตั้งมาตรฐานชีวิตแม้จะเป็นไปไม่ได้ และช่องว่างระหว่างมาตรฐานที่ตั้งกับสิ่งที่ทำได้ก็ให้รู้สึกว่าตัวเองพ่ายแพ้/ ไม่มีความสามารถพอ ที่น่าเศร้าก็คือ แม้จะทำดีก็มักจะไม่มองตัวเองทำได้ดี

- ขันน็อตตัวเอง (Slave Driving) มุ่งมั่นที่จะทำอยู่อย่างเดียว เช่นจะทำงานโดยไม่ยอมให้ตัวเองมีเวลาพักผ่อน หรือหยุดพักใด ๆ เลย อาจแสดงออกมาได้ทั้งเชิงทัศนคติและพฤติกรรม (เพราะความคิดนำไปสู่การกระทำ)

2. จิตตกทางพฤติกรรม (Behavioural Negaholics) หยุดสิ่งที่ตัวเองทำไม่ได้ โดยพฤติกรรมด้านลบจะออกมาในเชิงบ่อนทำลาย อย่างการสูบบุหรี่จัด ดื่มเหล้าจัด การเสพยา การพนัน การทำงานหนัก หรือแม้แต่การยึดศาสนามาเป็นหลัก
- ผัดวันประกันพรุ่ง (Procrastinator) คิดว่าตัวเองทำไม่ได้ จึงไม่เคยเริ่มลงมือเสียที ไม่กล้าเผชิญหน้า/ ท้าทาย เมื่อไม่ได้เริ่มลงมือ ก็จะเกิดความรู้สึกเกลียดโกรธตนเอง ประกอบกับการพยายามหาทางแก้ตัวให้ตัวเองก็จะเกิดความหดหู่ ทั้งนี้ ไม่เพียงตัวเองจะหงุดหงิด คนที่เกี่ยวข้องก็มาหงุดหงิดกับตัวเราด้วย